Í dag byrjaði ég svo í nýrri vinnu. Ég mun á næstunni sitja yfir sýningum á Listasafni Akureyrar. Það er vel við hæfi að fyrsta sýningin sem ég sit yfir á safninu heitir Úrvalið og er yfirlitssýning bestu ljósmyndara Íslandssögunnar. Eftir helgi sest ég í nýtt námskeið í háskólanjum, en það er samanburðarstjórnskipunarfræði hjá Ágústi Þór Árnasyni. Vona að fagið verði ekki jafn þungt og nafnið sem það ber, en það kemur í ljós eftir helgi.

Fréttir Morgunblaðsins á netinu eru nær undantekningalaust uppfullar af ritvillum og oft einnig staðreyndavillum, erlendar fréttir illa þýddar og fyrirsagnir illa smíðaðar.

Hvort tilkoma karlsins með krullurnar gráu hafi eitthvað með aðal fyrirsögn dagsins að gera veit ég ekki – og efast raunar um það. Ég held að ástæða hennar sé einfaldlega hin lélega blaðamennska sem stunduð er á vefmiðlinum. Fyrirsögnin er „Jóhanna beitti sér gegn láninu“ og er þar átt við Jóhönnu Sigurðardóttur forsætisráðherra og meint lán Norðmanna til Íslendinga. Er ég einn um það að finnast fyrirsögnin ótrúlega afdráttarlaus, sérstaklega þegar rennt er í greinina sem byrjar á orðiunum „Ég hefyr heyrt að…“ ?

Ég held að fólk á Íslandi sé almennt komið með nóg af nafnabreytingum. Rotið burðarvirki viðarhúss lagast ekki þó það sé málað að utan. Hugarfarsbreyting er hinsvegar eitthvað sem mætti gjarnan eiga sér stað.

Sigurjón vinur minn kom til mín áðan og ég tók við hann stutt viðtal fyrir Akureyri.net

“Við höfum flest verið að fást við götulíf og mannlífsmyndir, með einstaka undantekningum þó. Myndirnar eru allar teknar á svarthvítar filmur og við framköllum sjálf og stækkum,” segir Sigurjón Már Svanbergsson, einn ljósmyndaranna, en auk hans sýna Elvar Freyr Pálsson, Friðjón Snorrason, Hugi Hlynsson, Hörður Edvinsson og Marta Kusinska.

Sýningin opnar klukkan átta í kvöld og eru allir velkomnir.

Hlutverk stjórnarskrár Evrópu var að leysa af hólmi fyrri sáttmála sambandsins. Þannig hefðu til að mynda Maastricht sáttmálinn og Rómar sáttmálinn horfið og stjórnarskráin tekið við þeirra hlutverki. Fyrsti kafli stjórnarskrárinnar fjallaði um það sem skilgreinir sambandið, markmið, valdsvið, ákvörðunartökuferli og stofnanir sambandsins. Annar kafli fjallaði um evrópskan ríkisborgararétt og grundvallarréttindi borgara sambandsins. Þriðji kaflinn skilgreindi stefnur og áætlanir sambandsins og sá fjórði sagði til um breytingar á stjórnarskránni sjálfri.

Stjórnarskráin var þess eðlis að öll aðildarlönd Evrópusambandsins þurftu að samþykkja hana, annað hvort á þjóðþingi viðkomandi ríkis eða í þjóðaratkvæðagreiðslu. Tíu þjóðir boðuðu til þjóðaratkvæðagreiðslu um stjórnarskránna og sumarið 2005 samþykktu Spánn og Lúxemborg stjórnarskránna. Frakkland og Holland höfnuðu hins vegar stjórnarskránni og í kjölfarið var þjóðaratkvæðagreiðslu frestað í hinum sex löndunum. Aðrar þjóðir höfðu þegar samþykkt með öðrum hætti, oftast á þjóðþingi. Það fór því svo að stjórnarskráin var tekin af dagskrá, þó meirihluti þjóða sambandsins hefði samþykkt hana.

Í kjölfarið fór af stað vinna við Lissabon-sáttmálann. Evrópusambandið var talsvert gagnrýnt vegna þess að það þótti ekki hafa tekið mark á skilaboðum þjóðaratkvæðagreiðslnanna í Frakklandi og Hollandi með því að ráðast í gerð Lissabon-sáttmálans, sem þótti keimlíkur stjórnarskránni. Valéry Giscard d’Estaing, fyrrum forseti Frakklands, sagði til dæmis í viðtali við marga Evrópska fjölmiðla að Lissabon-sáttmálinn væri í raun það sama og stjórnarskráin sem hafnað var, aðeins forminu hefði verið breytt. Auk þess hefur gagnrýni verið beint að sambandinu vegna þess að sáttmálinn sé ólæsilegur og að jafnvel helstu sérfræðingar á sviði Evrópuréttar væru margar vikur að komast í gegnum hann. Upphaflegu stjórnarskránni var ætlað að einfalda reglur sambandsins og bæta læsileika og skýrleika þeirra. Lissabon-sáttmálinn þótti hins vegar þvert á móti gera reglur sambandsins ólæsilegri.

Lissabon-sáttmálinn var undirritaður af 27 þjóðhöfðingjum aðildarríkja ESB þann 13. desember 2007. Írar fóru þá leið að leggja sáttmálann í þjóðaratkvæðagreiðslu og var honum hafnað sumarið 2008. Boðaðar hafa verið aðrar kosningar um sáttmálann og fara þær fram 2. Október næstkomandi.

Hlutverk og áhrif Lissabon-sáttmálans
Í kynningarriti Evrópusambandsins um Lissabon-sáttmálann segir að hin mikla stækkun Evrópusambandsins á undanförnum árum og áratugum kalli á nýtt skipulag. Þar segir einnig að núverandi skipun mála gefi sambandinu ekki réttu tækin til að taka á stórum málum sem bíða úrlausnar, t.a.m. efnahagsvanda þjóða, breytinga á veðurfari, glæpum sem teygja sig yfir landamæri og þörfinni á að stuðla að sjálfbærri þróun. Þá tekur Lissabon-sáttmálinn mið af fjölda ríkja sambandsins en fyrri sáttmálar voru gerðir þegar þjóðir sambandsins voru mun færri og einsleitari.
Aðildarþjóðir sambandsins voru í upphafi sex talsins en eru núna 27 talsins, og útlit fyrir frekari fjölgun á næstu árum.

Við gerð Lissabon-sáttmálansa segist sambandið hafa haft þrennt að leiðarljósi; Í fyrsta lagi að gera Evrópusambandið lýðræðislegra, í öðru lagi að móta skilvirkara Evrópusamband og í þriðja lagi að skilgreina völd Evrópusambandsins með skýrari hætti.

Í sáttmálanum eru til dæmis ákvæði um beina þátttöku borgaranna til að hafa áhrif á ákvarðanatöku. Þá er í sáttmálanum nálægðarregla sem segir að til um að ákvarðanir skuli ekki teknar á hærra stjórnsýslustigi en nauðsynlegt er. Þjóðþing geta með þessari nýju reglu mótmælt ákvörðunum Evrópusambandsins sem þeim finnst eðlilegra og réttara að teknar séu heima fyrir, af viðkomandi þjóðþingi eða þjóðþingum.

Með sáttmálanum verður neitunarvald aðildarríkja einnig afnumið í mörgum málum og þess í stað notast við aukinn meirihlusta til að fá mál samþykkt. Þetta á til dæmis við um mál er varða löggæslu og dóma. Þetta veikir stöðu minni ríkja, eins og Íslands, í sambandinu komi til aðildar okkar. En hvaða áhrif hefur Lissabon-sáttmálin fyrir smáríki eins og Ísland?

Vægi Íslands í ESB – með eða án Lissabon-sáttmálans
Samkvæmt Lissabon-sáttmálanum verða völd Evrópuþingsins aukin með samákvörðunarferli. Mun þingið þannig fá jöfn tækifæri á við ráðherraráð sambandsins til að móta nýja löggjöf.

Fámennasta ríki Evrópusambandsins nú er Malta en gangi Ísland inn mun það taka við stöðu Möltu sem fámennasta ríki sambandsins. Ekki eru líkur á því að fámennara ríki en Ísland gangi í sambandið í bráð, og jafnvel ekki heldur þó litið sé til langs tíma.

Malta hefur nú fimm þingmenn á Evrópuþinginu en samkvæmt nýjum reglum Lissabon-sáttmálans fær hvert aðildarríki sex þingmenn að lámarki. Má því ætla að Malta og Ísland fengju hvort um sig sex þingmenn – auk Kýpur, Eistlands og Lúxemborgar sem hafa nú þegar sex þingmenn á Evrópuþinginu.

Enn um sinn er Ráðherraráðið skipað einum fulltrúa frá hverju aðildarríki og hafa minni ríki þannig hlutfallslega meiri áhrif þar. Með auknum völdum Evrópuþingsins má færa rök fyrir því að vægi ráðherraráðsins minki og þannig drægi úr hugsanlegum áhrifum Íslands innan sambandsins, þrátt fyrir reglu Lissabon-sáttmálans um lágmarksfjölda þingmanna frá hverju ríki.

Þessi völd Íslands sem aðildarríkis verða þó minni eftir árið 2014 ef Lissabon-sáttmálinn verður samþykktur, en þá stendur til að fjöldi í Ráðherraráðinu endurspegli 2/3 af fjölda aðildarríkja og vægi innan ráðsins fari eftir fólksfjölda hvers aðildarríkis.
Það er því mitt mat að heilt yfir dragi Lissabon-sáttmálinn úr vægi Íslands, gangi það í sambandið.

Áhrif Lissabon-sáttmálans á EES
Núverandi aðkoma Íslands að samvinnu í Evrópu er í gegnum EES samninginn. Samningurinn var undirritaður í Portúgal árið 1992 en gekk í gildi hér á landi 1. Janúar 1994 með lögum frá Alþingi nr. 2/1993.

Viðskipti Íslands við lönd Evrópusambandsins eru mikil og skiptir EES samningurinn því miklu máli fyrir íslensk fyrirtæki og viðskiptahagsmuni þeirra. Í skýrslu Evrópunefndar forsætisráðuneytisins frá 2007 kemur t.a.m. fram að um 75 prósent af útflutningi frá Íslandi árið 2005 hafi farið til ESB ríkjanna, sem þá voru 25 talsins, og að um 62 prósent innflutnings hingað til lands hafi kom frá þeim ríkjum.

Breytt valdahlutfall innan ESB getur haft áhrif á samninga eins og þann um Evrópska Efnahagssvæðið. Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins er megintengiliður EES ríkjanna við Evrópusambandið. Með Lissabon-sáttmálanum er vægi Evrópuþingsins aukið og stefnt er að breytingum á vægi innan ráðherraráðsins. Með auknu vægi þingsins má ætla að aðgangur EES ríkjanna utan ESB skerðist að stofnunum sambandsins og þannig séum við í minni tengslum við þá aðila sem taka ákvarðanir innan sambandsins. Þær ákvarðanir hafa engu að síður víðtæk áhrif hérlendis í gegnum samninginn um hið Evrópska Efnahagssvæði. Stærsta spurningin sem við stöndum frammi fyrir núna er þó sú hvort við ætlum að vera áfram á hliðarlínu Evrópu eða taka þátt í samstarfinu af heilum hug.

Flesta daga fjallar Akureyri.net um atburði líðandi stundar á Akureyri. Suma daga teygjum við okkur yfir í Þingeyjarsýslur og alla leið út á Siglufjörð þegar stórtíðindi gerast. Í kvöld verður hins vegar haldið talsvert lengra en flesta aðra daga – alla leið til Los Angeles í Bandaríkjunum þar sem konungur poppsins – Michael Jackson lést í kvöld – fimmtugur að aldri.

Skrifstofa réttarlæknis í Los Angeles staðfesti andlátsfregnina undir miðnætti að íslenskum tíma, en sögusagnir um andlát söngvarans höfðu verið á sveimi í allt kvöld. Jackson hafði skipulagt röð tónleika í Lundúnum á næstu vikum og átti fjöldi íslendinga miða á tónleika hans þar.

Hinn 10 ára gamli Jackson aðdáandi, Atli Már Bjarnason frá Akureyri, er meðal þeirra sem hugðust berja goðið augum í Lundúnum. Atli hefur getið sér gott orð á skemmtunum hér í bænum í vetur með dansatriði við lög Jacksons. Móðir Atla segir þau vera döpur yfir fréttunum, enda hafi verið mikil tilhlökkun að sjá kappann og fyrirmyndina á sviði. Þau mæðgin eru nú stödd í Reykjavík, en Atli mun sýna Jackson atriðið sitt í brúðkaupi þar í bæ á morgun.

Til að heiðra minningu poppkongsins fylgir hér með upptöku af dansatriði Atla eins og það kom fyrir augu gesta á keppninnu um Ungfrú Norðurland fyrr í vor.

Í fréttatilkynningu frá Háskólaráði segir að upplýstri umræðu um vísindi og háskólamál sé fagnað og að ráðið taki undir ýmis sjónarmið sem koma fram í þessum úttektum, sérstaklega hvað varðar aukna samvinnu milli háskóla. Ráðið er þó mótfallið hugmyndum um að Háskólinn á Akureyri verði gerður að útibúi frá háskóla með höfuðstöðvar í Reykjavík og telur skorta fullnægjandi rökstuðning fyrir slíkum hugleiðingum.

Engin stúlka fékk fleiri titla í keppninni í ár! Til hamingju Kristín Lea

Sýningin var öll hin glæsilegasta og góður vitnisburður þess starfs sem unnið hefur verið í dansskólanum í vetur. Sigyn Blöndal, stofnandi skólans segir undirbúning sýningarinnar hafa staðið frá því í desember á síðasta ári en nemendurnir lögðu undir sig leikhúsið um síðustu helgi og voru stífar æfingar alla vikuna. Myndir frá fyrri sýningardeginum eru komnar á vefinn og eru myndir frá seinni sýningardeginum væntanlegar hingað í kvöld.

Á fyrirlestrinum mun Páll meðal annars sýna myndir sem hann hefur verið að taka í Afríku en eftir fyrirlesturinn gefst gestum kostur á að leggja spurningar fyrir ljósmyndara. Þetta er eitthvað sem enginn áhugaljósmyndari á Akureyri ætti að láta fram hjá sér fara.

Nánar má lesa um starfsemi Áhugaljósmyndaraklúbbs Akureyrar á vefsíðunni www.ljosmynd.net