Undanfarna mánuði hefur spenna milli stjórnvalda í Bandaríkjunum og Íran aukist mjög og óttast nú margir hernaðaraðgerðir Bandaríkjanna og innrás í Íran. Deilumál þjóðanna eru fjölmörg og hefur Mahmoud Ahmadinejad forseti Íran haldið uppi harðri gagnrýni á stjórn George W. Bush Bandaríkjaforseta. Bandarísk stjórnvöld hafa sömuleiðis verið gagnrýnin á Írönsk stjórnvöld og meðal annars sakað Írani um að þjálfa Íraska uppreisnarmenn úr röðum sjíta til aðgerða gegn bandarískum hersveitum í Írak. Þá hefur deila um kjarnorkuáætlun Írana aukið enn á stirðleika milli þjóðanna. Þykir mörgum fræðimönnum atburðarásin vera farin að minna um margt á upphaf stríðsreksturs Bandaríkjamanna í Írak.
Bandaríkjamenn þekkjum við Íslendingar vel. Þeir halda okkur félagsskap á ríkisskjánum öll kvöld og sömuleiðis á einkareknu sjónvarpsstöðvunum. Þeir eru höfundar þeirrar menningar sem tröllríður samfélagi okkar. Þeir tóku með sér rokkið og rólið og hinn Ameríska lífstíl þegar þeir settust að á Reykjanesi. Það er ekki hægt að segja annað en að áhrifa þeirra hafi gætt mjög í Íslensku samfélagi um árabil. En hvað vitum við um Íran?
Í Íran búa rúmlega 70 milljónir manna, kvenna og barna. Landið á sér merka sögu. Sérstæð byggingarlist og stórfenglegt landslagið setja svip sinn á landið. Íranar eru rómaðir meðal þeirra sem þangað hafa farið fyrir einstaka gestrisni og hlýlegar móttökur. Í Íran er mikill uppgangur í kvikmyndagerð og meðal fremstu kvikmyndagerðamanna landsins er ung kona, Samira Makhmalbaf sem hefur vakið mikla athygli fyrir sérstaka tjáningu í myndum sínum. Íran er lengra komið en flestar þjóðir Miðausturlanda þegar kemur að kvenréttindum. Margt fleira mætti telja upp um þetta land sem við fáum svo sjaldan að heyra í hinum vestrænu fjölmiðlum. Fjölmiðlum sem mataðir eru á texta og myndum frá bandarískum fréttaþjónustum. Sú mynd sem við fáum af Íran í vestrænum fjölmiðlum er nefnilega frekar einsleit. Öfgafullir klerkar sem mótmæla vestrænum lifnaðarháttum og kúgaðar konur sem hylja sig svörtum klæðum. Hræðsluáróður Bandaríkjamanna og vestrænna fjölmiðla hefur líka gert það að verkum að fjöldi fólks óttast nú allt það sem fellur utan hinnar stöðluðu ímyndar okkar vestrænu lifnaðarhátta. Maður með túrban hlýtur bara að vera hryðjuverkamaður.
George Bush reyndist ekki erfitt að sannfæra fjölda þjóða um ágæti innrásar í Írak á sínum tíma. Árás sem nú er jafnvel talið að hafi verið ólögleg. Það er vonandi að þjóðir heims verði betur vakandi ef Bush fer að banka á aftur og raunar sýnist manni að svo sé. Samkvæmt nýrri könnun CNN sjónvarpsstöðvarinnar vilja nú 6 af hverjum 10 bandaríkjamanna að hermenn í Írak verði kallaðir heim strax og í síðasta lagi innan árs. Bush gæti líka átt töluvert erfiðara með að fá stuðning Bandaríkjaþings fyrir innrás í Íran, ef til þess kæmi, nú þegar demókratar ráða meirihluta þingsins. Hættan er engu að síður fyrir hendi.
Hans Blix, fyrrum yfirmaður vopnaeftirlits Sameinuðu Þjóðanna í Írak, kom fram í fjölmiðlum í vikunni og sagði atburðarásina nú vera svipaða og áður en ráðist var inn í Írak. Hann hefur sett fram sína kenningu um framhald atburðarásarinnar. Hann spáir því að Rússar og Kínverjar muni hafna þátttöku í stríðsrekstrinum og vonast til að meirihluti ríkja í Öryggisráði Sameinuðu þjóðanna verði á sama máli. Við þessu muni Bandaríkjamenn hins vegar bregðast með því að segja ráðið vanmáttugt og einhver ábyrgari aðili verði að taka til sinna ráða. Þannig muni þeir með gagnrýni á Öryggisráðið um leið réttlæta árásir á Íran. Þessi kenning þykir mér alls ekki svo fjarstæð. Blix segir langt í að Íranar geti framleitt kjarnorkuvopn, ef það er þá það sem vakir fyrir þeim. Það væri því rétt að deiluaðilar tækju boði Írana um viðræður, frekar en að standa í diplómatískum leik sem muni ekki skila neinu. Þjóðir heims verða að taka ábyrga afstöðu svo afstýra megi enn einum hildarleiknum.
Lesa meira »
(Engin ummæli)